Specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi

Specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi to szczególny rodzaj specjalistycznych usług opiekuńczych udzielanych osobom, które z powodu choroby psychicznej lub niepełnosprawności intelektualnej mają poważne trudności w codziennym funkcjonowaniu, a zwłaszcza z relacjach z otoczeniem, edukacji, zatrudnieniu i realizacji spraw bytowych.

Według ustawy o ochronie zdrowia psychicznego (art.3), osoba z zaburzeniami psychicznymi, to:

• osoba chora psychicznie (wykazująca zaburzenia psychiczne);
• upośledzona umysłowo;
• wykazująca inne poważne zakłócenia czynności psychicznych, które zgodnie ze stanem wiedzy medycznej zaliczane są do zaburzeń psychicznych, a osoba ta wymaga takiej formy pomocy i opieki niezbędnej do życia w środowisku rodzinnym lub społecznym.

Osoby świadczące specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi muszą posiadać co najmniej trzymiesięczne doświadczenie zawodowe w pracy z osobami z zaburzeniami psychicznymi zdobyte w jednej z następujących jednostek: szpitalu psychiatrycznym, jednostce organizacyjnej pomocy społecznej dla osób z zaburzeniami psychicznymi, placówce terapii lub placówce oświatowej, do której uczęszczają dzieci z zaburzeniami rozwoju lub upośledzeniem umysłowym, ośrodku terapeutyczno-edukacyjno-wychowawczym, warsztacie terapii zajęciowej lub innej jednostce świadczącej specjalistyczne usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi.

Specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi obejmują następujące obszary wsparcia:

1. uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia, w tym zwłaszcza:
   1. kształtowanie umiejętności zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i umiejętności społecznego funkcjonowania, motywowanie do aktywności, leczenia i rehabilitacji, prowadzenie treningów umiejętności samoobsługi i umiejętności społecznych oraz wspieranie, także w formie asystowania w codziennych czynnościach życiowych, w szczególności takich jak:
      • samoobsługa, zwłaszcza wykonywanie czynności gospodarczych i porządkowych, w tym umiejętność utrzymania i prowadzenia domu,
      • dbałość o higienę i wygląd,
      • utrzymywanie kontaktów z domownikami, rówieśnikami, w miejscu nauki i pracy oraz ze społecznością lokalną,
      • wspólne organizowanie i spędzanie czasu wolnego,
      • korzystanie z usług różnych instytucji,
   2. interwencje i pomoc w życiu w rodzinie, w tym:
      • pomoc w radzeniu sobie w sytuacjach kryzysowych - poradnictwo specjalistyczne, interwencje kryzysowe, wsparcie psychologiczne, rozmowy terapeutyczne,
      • ułatwienie dostępu do edukacji i kultury,
      • doradztwo, koordynacja działań innych służb na rzecz rodziny, której członkiem jest osoba uzyskująca pomoc w formie specjalistycznych usług,
      • kształtowanie pozytywnych relacji osoby wspieranej z osobami bliskimi,
      • współpraca z rodziną - kształtowanie odpowiednich postaw wobec osoby chorującej, niepełnosprawnej,
   3. pomoc w załatwianiu spraw urzędowych, w tym:
      • w uzyskaniu świadczeń socjalnych, emerytalno-rentowych,
      • w wypełnieniu dokumentów urzędowych,
   4. wspieranie i pomoc w uzyskaniu zatrudnienia, w tym zwłaszcza:
      • w szukaniu informacji o pracy, pomoc w znalezieniu zatrudnienia lub alternatywnego zajęcia, w szczególności uczestnictwo w zajęciach warsztatów terapii zajęciowej, zakładach aktywności zawodowej, środowiskowych domach samopomocy, centrach i klubach integracji społecznej, klubach pracy,
      • w kompletowaniu dokumentów potrzebnych do zatrudnienia,
      • w przygotowaniu do rozmowy z pracodawcą, wspieranie i asystowanie w kontaktach z pracodawcą,
      • w rozwiązywaniu problemów psychicznych wynikających z pracy lub jej braku,
   5. pomoc w gospodarowaniu pieniędzmi, w tym:
      • nauka planowania budżetu, asystowanie przy ponoszeniu wydatków,
      • pomoc w uzyskaniu ulg w opłatach,
      • zwiększanie umiejętności gospodarowania własnym budżetem oraz usamodzielnianie finansowe;
2. pielęgnacja - jako wspieranie procesu leczenia, w tym:
   • ​​​​​​​pomoc w dostępie do świadczeń zdrowotnych,
   • uzgadnianie i pilnowanie terminów wizyt lekarskich, badań diagnostycznych,
   • pomoc w wykupywaniu lub zamawianiu leków w aptece,
   • pilnowanie przyjmowania leków oraz obserwowanie ewentualnych skutków ubocznych ich stosowania,
   • w szczególnie uzasadnionych przypadkach zmiana opatrunków, pomoc w użyciu środków pomocniczych i materiałów medycznych, przedmiotów ortopedycznych, a także w utrzymaniu higieny,
   • pomoc w dotarciu do placówek służby zdrowia,
   • pomoc w dotarciu do placówek rehabilitacyjnych;
3. rehabilitacja fizyczna i usprawnianie zaburzonych funkcji organizmu w zakresie nieobjętym przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135, z późn. zm.):
   • ​​​​​​​zgodnie z zaleceniami lekarskimi lub specjalisty z zakresu rehabilitacji ruchowej lub fizjoterapii,
   • współpraca ze specjalistami w zakresie wspierania psychologiczno-pedagogicznego i edukacyjno-terapeutycznego zmierzającego do wielostronnej aktywizacji osoby korzystającej ze specjalistycznych usług;
4. pomoc mieszkaniowa, w tym:
   • ​​​​​​​w uzyskaniu mieszkania, negocjowaniu i wnoszeniu opłat,
   • w organizacji drobnych remontów, adaptacji, napraw, likwidacji barier architektonicznych,
   • kształtowanie właściwych relacji osoby uzyskującej pomoc z sąsiadami i gospodarzem domu;
5. zapewnienie dzieciom i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi dostępu do zajęć rehabilitacyjnych i rewalidacyjno-wychowawczych, w wyjątkowych przypadkach, jeżeli nie mają możliwości uzyskania dostępu do zajęć, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535, z późn. zm.)

Komu przysługują:

Przysługują osobom samotnym, które z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymagają pomocy innych osób, a są jej pozbawieni. Specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi mogą być również przyznane osobom, które wymagają pomocy innych osób, a rodzina (wspólnie zamieszkująca lub mieszkająca oddzielnie), a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą im takiej pomocy zapewnić.

Odpłatność:

Odpłatność za specjalistyczne usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi ustala Ośrodek Pomocy Społecznej właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby wymagającej pomocy w tej formie, na wniosek osoby zainteresowanej lub jej opiekuna, w zależności od posiadanego dochodu na osobę w rodzinie.

Cenę 1 godziny specjalistycznych usług dla osób z zaburzeniami psychicznymi ustala Ośrodek Pomocy Społecznej, na podstawie analizy kosztów realizacji tego zadania lub wynika ona z umowy zawartej przez Ośrodek Pomocy Społecznej z podmiotem przyjmującym zlecenie realizacji zadania.

Opłata za specjalistyczne usługi stanowi iloczyn ceny, o której mowa powyżej, wskaźnika odpłatności określonego w procentach oraz liczby godzin świadczonych usług w ciągu miesiąca.

Przedziały dochodu uzyskiwanego przez osobę samotnie gospodarującą lub przypadającego na osobę w rodzinie określają następujące wskaźniki odpłatności: